تورم غده لنفاوی زیر بغل می‌تواند یک هشدار ساده از سوی بدن یا نشانه‌ای باشد که نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد. بسیاری از افراد با مشاهده این تورم دچار نگرانی می‌شوند، در حالی‌ که با تشخیص درست می‌توان علت آن را به‌راحتی مشخص و درمان کرد. آگاهی از علت تورم غده لنفاوی زیر بغل مهم‌ترین قدم برای حفظ آرامش و سلامتی است. دکتر سمانه قهرمان‌پوری با تجربه تخصصی، دقت بالا در معاینه به بیماران کمک می‌کنند تا علت اصلی تورم غدد لنفاوی را به‌درستی تشخیص داد و بهترین مسیر درمانی را انتخاب کنند. 

علت تورم غدد لنفاوی زیربغل چیست؟

تورم غدد لنفاوی زیربغل می‌تواند دلایل مختلفی مانند: سرطان، کیست، سرماخوردگی و تغییرات هورمونی داشته باشد. به‌دلیل وجود تعداد زیادی گره لنفاوی در ناحیه زیربغل، تورم می‌تواند در هر بخش آن ایجاد شود. این تورم که به آن لنفادنیت گفته می‌شود، معمولا نشان‌دهنده عفونت، ویروس یا بیماری‌های دیگر در بدن است. خوشبختانه این غدد قابل درمان هستند و در صورتی که علت تورم به موقع شناسایی شود، جای نگرانی نیست. دلایل ایجاد تورم عدد لنفاوی زیر بغل عبارتند از:

اختلال سیستم ایمنی

هنگامی که سیستم ایمنی بدن دچار اختلال شود، برخی از واکنش‌های مختلف در بدن به وجود خواهد آمد که یکی از آن‌ها بزرگ شدن و تورم غدد لنفاوی زیر بغل است. اختلالات خودایمن مهمی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید می‌توانند به‌طور موقت باعث بزرگ شدن این غدد شوند. در بسیاری از شرایطی که اختلال در سیستم ایمنی بدن شدید باشد، تورم در سایر قسمت‌های بدن نیز تاثیر خواهد گذاشت.

سرطان

سرطان تاثیر مستقیم بر سیستم لنفاوی دارد و ابتلا به انواع مختلف آن، مانند سرطان سینه و سرطان غدد لنفاوی، می‌توانند منجر به التهاب و تورم غدد لنفاوی شوند. اما سرطان سینه یکی از انواع سرطان‌هایی است که می‌تواند باعث تورم غدد لنفاوی زیر بغل گردد. لازم به ذکر است که بزرگ شدن غدد لنفاوی در نزدیکی تومور سرطانی، می‌تواند نشانه‌ای از سرطانی بودن آن باشد.

داروها

مصرف بعضی از داروها به دلیل عوارض جانبی که دارند، می‌توانند باعث تورم غدد لنفاوی زیر بغل شوند. البته این موضوع در موارد بسیار نادر رخ می‌دهد. برخی از داروهایی که می‌توانند باعث ورم زیر بغل شوند، عبارتند از:

• داروهای ضد مالاریا، مانند کینیدین
• مهارکننده‌های ACE، مسدودکننده‌های بتا و گشادکننده‌های عروق برای درمان فشار خون بالا
• کاهش‌دهنده‌های اسید اوریک مانند آلوپورینول
• داروهای ضد تشنج مثل فنیتوئین و پریمیدون

عفونت ویروسی

مبتلا شدن به ویروس‌های مختلف، باعث تحریک و بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل می‌شود. برخی از ویروس‌ها باعث بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن نیز می‌شوند و تنها کاری که می‌توان انجام داد تقویت سیستم ایمنی بدن  و استراحت است. از جمله ویروس‌هایی که می‌توانند تورم غدد زیر بغل را ایجاد کنند شامل موارد زیر هستند:

• سرماخوردگی
• آنفولانزا
• مونونوکلئوز
• تبخال
• سرخک
• ویروس ایدز
• بیماری سل
• عفونت پستان

عفونت باکتریایی

عفونت‌های باکتریایی مانند استافیلوکوک و استرپتوکوک که در اطراف دیواره‌ی قفسه سینه و بازو ایجاد می‌شوند، معمولا باعث بزرگ شدن و تورم غدد لنفاوی زیر بغل خواهند شد. این عفونت‌های باکتریایی علاوه بر زیر بغل می‌توانند در سایر نقاط بدن نیز ایجاد شوند. معمولا در این شرایط پزشک داروهایی را برای بیمار تجویز می‌کند تا بتواند بهبودی خود را به‌دست آورد.

کیست زیر بغل

کیست زیر بغل به تجمع مایع یا مواد نیمه‌جامد در زیر پوست ناحیه زیر بغل گفته می‌شود که به‌صورت یک توده نرم یا نسبتا سفت لمس می‌شود. این کیست‌ها اغلب خوش‌خیم هستند و می‌توانند به دلایلی مانند انسداد غدد عرق، عفونت‌های پوستی، التهاب فولیکول مو یا تغییرات هورمونی ایجاد شوند. کیست زیر بغل می‌تواند بدون درد باشد یا در صورت عفونت با درد، قرمزی و حساسیت همراه شود. در بسیاری از موارد نیاز به درمان خاصی ندارد، اما اگر اندازه آن بزرگ شود، باید برای درمان آن اقدامات لازم انجام شود.

مشکلات پستان

مشکلات پستان ارتباط نزدیکی با تورم غدد لنفاوی زیر بغل دارند، زیرا بخشی از سیستم لنفاوی پستان به غدد لنفاوی ناحیه زیر بغل تخلیه می‌شود. در صورت بروز عفونت پستان، التهاب، آبسه، کیست یا حتی تغییرات خوش‌خیم و بدخیم پستان، غدد لنفاوی زیر بغل ممکن است به‌عنوان واکنش دفاعی بدن بزرگ و قابل لمس شوند. این تورم معمولا نشانه تلاش سیستم ایمنی برای مقابله با عامل ایجادکننده مشکل است. به همین دلیل، در صورت مشاهده هم‌زمان تورم زیر بغل با درد، ترشح، توده یا تغییرات غیرطبیعی در پستان، بررسی تخصصی توسط پزشک برای تشخیص دقیق و اطمینان از سلامت پستان ضروری است.

علائم تورم غدد لنفاوی زیربغل

بزرگ شدن و تورم غدد لنفاوی زیر بغل علاوه بر ایجاد برجستگی در این ناحیه، می‌تواند با علائم و نشانه‌های دیگری نیز همراه باشد. از جمله مهم‌ترین عواملی که نشان‌دهنده ورم غدد لنفاوی زیر بغل هستند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تورم به صورت تک یا چندتایی
• دردناک بودن برخی از غدد و بدون درد بودن برخی دیگر
• تاثیر بر یک یا هر دو زیر بغل
• تب و لرز
• خستگی و ضعف
• درد مفاصل
• بثورات پوستی
• سرفه، گلو درد و سایر علائم تنفسی
• تعریق شدید شبانه
• کاهش وزن

چگونه علت تورم زیربغل را تشخیص دهیم؟

در بسیاری از موارد، تورم زیر بغل بعد از گذشت مدتی خود به خود از بین می‌رود، اما اگر تورم و درد در زیر بغل برای مدتی طولانی ادامه پیدا کرد، برای تشخیص علت آن باید به پزشک مراجعه کنید. روش‌های تشخیص علت تورم زیر بغل شامل موارد مختلفی هستند که شامل:

• انجام آزمایش‌های تصویربرداری: انجام آزمایش‌هایی مانند: سی‌تی‌اسکن، رادیولوژی، ماموگرافی، ام‌آرآی و توموگرافی کامپیوتری کمک زیادی برای تشخیص علت تورم زیر بغل می‌کنند.
• آزمایش ESR : برای برررسی التهاب عمومی و نرخ رسوب گلبول‌های قرمز در غدد لنفاوی زیر بغل از این نوع آزمایش استفاده می‌شود.
• بیوپسی غدد لنفاوی: در این روش، نمونه‌ای از بافت غدد لنفاوی برداشته می‌شود تا توسط پاتولوژیست در آزمایشگاه مورد بررسی قرار گیرد.
• آزمایش WBC: با کمک این آزمایش خون می‌توان دلیل عفونت و افزایش تعداد لنفوسیت‌ها را به خوبی تشخیص داد.

بیشتر بخوانید: روش‌های درمان سرطان غدد لنفاوی

راه‌های درمان تورم غدد لنفاوی زیربغل

برای درمان تورم غدد لنفاوی زیر بغل، روش‌های مختلفی وجود دارند که بسته به علت زمینه‌ای، توسط پزشک تجویز می‌شوند. در بیشتر موارد، این تورم با درمان مناسب بهبود پیدا می‌کند و رعایت توصیه‌های پزشکی می‌تواند روند بهبودی سریع‌تر کند. روش‌های رایج درمان تورم غدد لنفاوی عبارتند از:

استفاده از کمپرس گرم 

استفاده از کمپرس گرم یکی از روش‌های ساده و کمک‌کننده برای کاهش تورم غدد لنفاوی است، به‌ویژه زمانی که تورم ناشی از التهاب یا عفونت خفیف باشد. گرما باعث افزایش جریان خون در ناحیه موردنظر می‌شود و به بدن کمک می‌کند تا سریع‌تر با عامل التهاب مقابله کند. همچنین کمپرس گرم می‌تواند درد و حساسیت غدد لنفاوی زیر بغل را کاهش دهد و احساس ناراحتی را کمتر کند. برای نتیجه بهتر، می‌توان روزانه ۲ تا ۳ بار و هر بار به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از کمپرس گرم استفاده کرد. البته اگر تورم شدید، طولانی‌مدت یا بدون درد باشد، پیش از ادامه این روش حتما باید علت آن توسط پزشک بررسی شود.

درمان دارویی تورم غدد لنفاوی

درمان دارویی تورم غدد لنفاوی به علت ایجادکننده آن بستگی دارد و پس از تشخیص دقیق توسط پزشک انجام می‌شود. اگر تورم غدد لنفاوی به دلیل عفونت باکتریایی باشد، پزشک آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز می‌کند. با کنترل عفونت، اندازه غدد لنفاوی نیز به‌تدریج کاهش می‌یابد. همچنین در مواردی که علت تورم عفونت‌های ویروسی باشد، معمولا درمان حمایتی یا داروهای ضدویروس خاص (در صورت نیاز) تجویز می‌شود.

در صورتی که تورم غدد لنفاوی ناشی از واکنش‌های آلرژیک باشد، داروهای آنتی‌هیستامین می‌توانند موثر باشند. زمانی که تورم به دلیل بیماری‌هایی مانند بیماری‌های خودایمنی باشد، درمان دارویی بیماری اصلی نقش مهمی در کاهش تورم دارد.

فیزیوتراپی تخصصی

فیزیوتراپی تخصصی برای درمان تورم غدد لنفاوی که با عنوان فیزیوتراپی لنف‌ادم نیز شناخته می‌شود، یکی از روش‌های موثر و علمی برای کاهش تورم و بهبود جریان لنف در بدن است. این روش به‌ویژه در افرادی که دچار تورم مزمن غدد لنفاوی یا اختلال در تخلیه لنف هستند، کاربرد دارد. در فیزیوتراپی تخصصی، تکنیک‌هایی مانند درناژ لنفاوی دستی انجام می‌شود که با حرکات ملایم و هدفمند به هدایت مایع لنفاوی و کاهش تجمع آن در ناحیه زیر بغل کمک می‌کند. همچنین آموزش تمرینات حرکتی مخصوص باعث بهبود گردش لنف و کاهش فشار روی غدد لنفاوی می‌شود. در برخی موارد، استفاده از بانداژ فشاری یا لباس‌های مخصوص نیز برای جلوگیری از بازگشت تورم توصیه می‌شود. فیزیوتراپی برای درمان غدد لنفاوی اگر توسط پزشک متخصص انجام شود می‌تواند بهبودی سریع بیمار را به همراه داشته باشد. 

پرتودرمانی و شیمی درمانی 

پرتودرمانی و شیمی‌درمانی زمانی برای تورم غدد لنفاوی به‌کار می‌روند که علت آن بیماری‌های بدخیم یا سرطانی تشخیص داده شود. این درمان‌ها پس از بررسی دقیق، تصویربرداری و نمونه‌برداری و تحت نظر پزشک متخصص آغاز می‌شوند. پرتودرمانی با استفاده از اشعه‌های پرقدرت، سلول‌های سرطانی موجود در غدد لنفاوی یا نواحی اطراف را هدف قرار می‌دهد و باعث کوچک شدن توده‌ها و کاهش تورم می‌شود. این روش معمولا به‌صورت موضعی انجام می‌شود و به کنترل رشد بیماری کمک می‌کند.

شیمی‌درمانی از داروهای خاص برای از بین بردن سلول‌های سرطانی در سراسر بدن استفاده می‌کند و زمانی کاربرد دارد که درگیری غدد لنفاوی گسترده باشد یا بیماری به سایر بخش‌ها گسترش یافته باشد. شیمی‌درمانی می‌تواند به کاهش اندازه غدد لنفاوی و جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک کند. انتخاب بین پرتودرمانی، شیمی‌درمانی یا ترکیبی از هر دو به نوع بیماری، شدت آن و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد و تنها توسط تیم پزشکی متخصص تعیین می‌شود.

تقویت سیستم ایمنی

تقویت سیستم ایمنی نقش مهمی در پیشگیری و بهبود تورم غدد لنفاوی دارد، زیرا غدد لنفاوی بخشی از سیستم دفاعی بدن هستند و عملکرد مناسب آن‌ها به مقابله با عفونت‌ها و التهاب کمک می‌کند. تغذیه سالم و متعادل شامل میوه‌ها و سبزیجات تازه، مواد غذایی سرشار از ویتامین C، ویتامین D، روی و آنتی‌اکسیدان‌ها به افزایش قدرت دفاعی بدن کمک می‌کند.

نوشیدن آب کافی نیز در بهبود گردش مایع لنفاوی و دفع سموم موثر است. خواب کافی و منظم باعث بازسازی سلول‌های ایمنی می‌شود و استراحت مناسب به بدن فرصت ترمیم می‌دهد. همچنین فعالیت بدنی منظم و سبک، مانند پیاده‌روی، به بهبود گردش خون و لنف کمک می‌کنند. کاهش استرس با روش‌هایی مانند تنفس عمیق و آرام‌سازی ذهن نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا استرس طولانی‌مدت می‌تواند سیستم ایمنی را تضعیف کند.

چه مدت طول می‌کشد تا غدد لنفاوی متورم بهبود یابند؟

بهبود غدد لنفاوی زیر بغل می‌تواند بین دو هفته تا چند ماه زمان ببرد. مدت زمان بهبودی و کاهش تورم به عواملی مانند: نوع غده، علت بروز آن و وضعیت سیستم ایمنی بدن بیمار بستگی دارد. یکی از عوامل بسیار مهم در کوتاه شدن روند درمان، انتخاب روش درمانی مناسب و پزشک متخصص است. برای دستیابی به نتیجه بهتر، توصیه می‌شود به پزشکی مراجعه کنید که در زمینه درمان اختلالات غدد لنفاوی تجربه و مهارت کافی دارد. دکتر سمانه قهرمان‌پوری از جمله پزشکان باتجربه در زمینه درمان غدد لنفاوی زیر بغل هستند و با توجه به شرایط هر بیمار، موثرترین روش درمان را برای رسیدن به بهبودی در کوتاه‌ترین زمان ممکن انتخاب می‌کنند.

نحوه بررسی و معاینه غدد لنفاوی زیربغل چگونه است؟

غدد لنفاوی به‌صورت جفت در دو طرف بدن قرار دارند و اندازه آن‌ها ممکن است در هر فرد متفاوت باشند. بررسی تورم غدد لنفاوی زیر بغل به‌ راحتی در خانه قابل انجام است. برای این کار کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

• بازوی خود را بالا ببرید تا ناحیه زیر بغل کاملا باز شود.
• انگشت اشاره و میانی را به‌ آرامی روی ناحیه زیر بغل قرار دهید.
• با ملایمت انگشتان خود را در مرکز زیر بغل، قسمت جلو، اطراف، پشت و دیواره قفسه سینه حرکت دهید و کمی فشار وارد کنید.
• اگر در حین لمس، برجستگی یا توده‌ای احساس کردید، ممکن است نشان‌دهنده تورم غدد لنفاوی باشد.

پیشگیری از تورم غدد لنفاوی زیر بغل

برای جلوگیری از ایجاد تورم غدد لنفاوی زیر بغل می‌توانید راهکارهای ساده‌ای را انجام دهید. این اقدامات به شما کمک می‌کنند تا بتوانید از بروز این بیماری تا حد زیادی جلوگیری کنید. در ادامه با مهم ترین روش‌های پیشگیری از تورم غدد لنفاوی زیر بغل آشنا خواهید شد که شامل:

چه زمانی تورم غدد لنفاوی زیر بغل نگران‌کننده است؟

تورم غدد لنفاوی زیر بغل می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و در برخی موارد بدون علت خاصی ایجاد می‌شود که معمولا جای نگرانی ندارد. اما اگر این وضعیت برای مدتی ادامه‌دار باشد، لازم است به آن توجه کرده و برای تشخیص و درمان مناسب اقدام کنید. در صورتی که با هر یک از علائم زیر مواجه شدید، مراجعه به پزشک و پیگیری درمان ضروری است:

• ادامه‌دار بودن تورم بیشتر از دو هفته.
• احساس ناراحتی یا درد هنگام لمس ناحیه متورم و سختی در حرکت دادن بازو.
• دردناک بودن غدد لنفاوی متورم.
• بروز علائمی مانند قرمزی یا ترشح در اطراف غده، تب، سرفه، عرق شبانه، کاهش وزن بی‌دلیل یا درد در سایر نقاط بدن.
• تورم یک یا چند غده لنفاوی بدون علت مشخص.
• تورم همزمان غدد لنفاوی در زیر بغل و کشاله ران.

کلام پایانی

تورم و التهاب در ناحیه زیر بغل ممکن است برای بسیاری از افراد نگران‌کننده باشد و باعث ایجاد استرس شود. ادامه‌دار بودن تورم همیشه نشانه‌ای از بیماری‌های جدی نیست. اگر تورم غدد لنفاوی بیش از دو هفته باقی ماند، بهتر است برای بررسی دقیق‌تر به پزشک مراجعه کنید. لازم به یادآوری است که ورم غدد لنفاوی لزوما به معنای ابتلا به سرطان یا بیماری خطرناک نیست و در بسیاری از موارد ممکن است به دلایلی مانند تغییرات هورمونی یا عوارض برخی داروها ایجاد شود. اگر با تورم غدد لنفاوی زیر بغل مواجه شده‌اید و علت آن را نمی‌دانید، همین حالا با شماره ۰۹۰۵۴۱۴۳۰۴۳ تماس بگیرید تا دکتر سمانه قهرمان‌پوری با تجربه و تخصص خود، مشاوره و راهنمایی‌های لازم را در اختیار شما قرار دهند.

سوالات متدوال