تنگی کانال نخاعی یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که می‌تواند باعث درد، گزگز، بی‌حسی اندام‌ها و محدودیت در حرکت شود. برخلاف تصور بسیاری از بیماران، تشخیص تنگی کانال نخاعی همیشه به‌معنای نیاز به جراحی نیست. در بسیاری از موارد، مخصوصا در مراحل اولیه که علائم بیماری خفیف و متوسط است، می‌توان با روش‌های درمانی غیرجراحی، علائم بیماری را کنترل کرده و عملکرد طبیعی ستون فقرات را تا حد زیادی بازگرداند. دکتر سمانه قهرمان‌پوری با تمرکز بر درمان‌های غیرجراحی و تخصص بالا در این زمینه تلاش می‌کند تا برای هر بیمار درمانی اختصاصی را برنامه‌ریزی کند، که هدف آن کاهش درد، کم کردن فشار از روی اعصاب و بهبود کیفیت زندگی است. 

علت تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی معمولا به‌دلیل کاهش فضای عبور نخاع یا ریشه‌های عصبی ایجاد می‌شود. این تنگی می‌تواند مادرزادی یا اکتسابی باشد. مهم‌ترین علت‌های تنگی کانال نخاعی عبارتند از:

• فرسایش طبیعی ستون فقرات.
• ضخیم شدن رباط‌ها.
• کاهش انعطاف‌پذیری مفاصل بین مهره‌ای.
• آرتروز ستون فقرات.
• افزایش سن.
• بیرون‌زدگی یا فتق دیسک.
• فشار دیسک روی کانال نخاعی یا اعصاب.
• تشکیل استئوفیت‌ها.
• تنگ شدن و کاهش فضای کانال نخاعی.
• قرار گرفتن یک مهره روی مهره دیگر.
• فشار مستقیم روی نخاع یا ریشه‌های عصبی.
• داشتن کانال نخاعی باریک از بدو تولد.
• شکستگی مهره‌ها.
• آسیب‌های ورزشی یا تصادفات.
• ایجاد تغییر شکل در کانال نخاعی.
• تومورهای نخاعی، کیست‌ها یا عفونت‌ها.
• جراحی‌های قبلی ستون فقرات.

بیشتر بخوانید: درمان دیسک گردن و تنگی کانال نخاعی 

در چه شرایطی تنگی کانال نخاعی بدون جراحی درمان می‌شود؟

در بسیاری از بیماران، تنگی کانال نخاعی می‌تواند بدون نیاز به جراحی کنترل و درمان شود، به‌شرطی که بیماری در مراحل خفیف تا متوسط باشد و فشار شدید بر روی اعصاب ایجاد نشده باشد. زمانی که درد، گزگز یا بی‌حسی قابل کنترل باشد و ضعف عضلانی یا اختلال ادرار و مدفوع وجود نداشته باشد، می‌توان با روش‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی تخصصی، تمرینات تقویتی، اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز تزریقات درمانی، علائم را کاهش داد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید. موفقیت درمان بدون جراحی تنگی کانال نخاعی به تشخیص زودهنگام و مراجعه به یک متخصص حرفه‌ای بستگی دارد. 

انواع روش‌های درمان بدون جراحی تنگی کانال نخاعی

یکی از بهترین گزینه‌های درمان تنگی کانال نخاعی، درمان بدون جراحی آن است که امروزه افراد بسیار زیادی آن را برای درمان انتخاب می‌کنند. در ادامه انواع روش‌های درمان بدون جراحی تنگی کانال نخاعی نوشته شده است که شامل:

فیزیوتراپی تخصصی

فیزیوتراپی تخصصی یکی از بهترین روش‌های درمان غیرجراحی تنگی کانال نخاعی است که هدف آن کاهش درد، افزایش انعطاف و تقویت ستون فقرات و کاهش فشار روی ریشه‌های عصبی است. برنامه فیزیوتراپی معمولا با توجه به شرایط هر بیمار انتخاب می‌شود و شامل بخش‌های زیر است:

• تمرینات کششی هدفمند: این تمرینات باعث کشیده شدن عضلات کمر، پاها و گردن می‌شوند و فشار روی ریشه‌های عصبی را کاهش می‌دهند، دامنه حرکت ستون فقرات را افزایش می‌دهند و انعطاف عضلات را حفظ می‌کنند.
• تمرینات تقویتی عضلات مرکزی (Core): تقویت عضلات شکم و کمر ستون فقرات را پایدار می‌کند، فشار روی مهره‌ها و کانال نخاعی را کاهش می‌دهد و از تشدید تنگی جلوگیری می‌کند.
• تمرینات تعادلی و هماهنگی: به حفظ تعادل بدن کمک می‌کنند، خطر زمین خوردن را کاهش می‌دهند و عملکرد حرکتی بیمار را بهبود می‌بخشند.

درمان‌های تزریقی

درمان‌های تزریقی یکی از روش‌های غیرجراحی برای کنترل درد و التهاب در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی است. این روش مخصوص بیمارانی است که درد شدید یا گزگز عصبی دارند و دارو درمانی و انجام فیزیوتراپی نیز در آن‌ها تاثیر نداشته است. انواع تزریقات درمانی که توسط پزشک متخصص انجام می‌شود عبارتند از:

• تزریق اپیدورال کورتون (Epidural Steroid Injection): تزریق داروی ضدالتهاب مستقیما در فضای اطراف ریشه‌های عصبی برای کاهش تورم و فشار روی اعصاب انجام می‌شود.
• تزریق اطراف ریشه عصبی (Nerve Root Block): تزریق دارو در کنار ریشه عصبی آسیب‌دیده انجام می‌شود و باعث کاهش التهاب موضعی و بهبود علائم مانند درد و گزگز می‌شود.
• تزریق مفصل فاست (Facet Joint Injection) در موارد خاص: این نوع از تزریق کاهش درد ناشی از آرتروز مفاصل ستون فقرات را به همراه دارد که باعث بهبود حرکت و انعطاف ستون فقرات می‌شود.

انجام تمرینات ورزشی

ورزش منظم و هدفمند می‌تواند درد را کاهش دهد، انعطاف و قدرت ستون فقرات را افزایش دهد. به همین دلیل برنامه‌های تمرینی معمولا باید بر اساس شرایط هر بیمار انجام شود. این تمرینات باید زیر نظر پزشک متخصص انجام شوند تا آسیبی به اندام‌های دیگر بیمار وارد نشود. برخی از تمرینات ورزشی عبارتند از:

تمرین پل لگن نشسته

برای انجام این تمرین روی سطح صاف به پشت دراز بکشید، سپس زانوهای خود را خم کنید و پاهای خود را روی سطح صاف کنید. به آرامی ستون فقرات خود را به سمت بالا بلند کنید و لگن خود را به پایین ببرید. در حین انجام این کار باید پشت خود را به زمین بچسبانیدو این حالت را ۲۰ ثانیه نگه دارید و ۵ بار د روز تکرار کنید. 

تمرین زانو به سینه

به پشت دراز بکشید و به آرامی هر دفعه یک زانو را به سمت سینه خود بکشید، می‌توانید با دست پشت زانو را بکشید تا به راحتی خم شود. یهتر است ۱۰ ثانیه نگه دارید و هر پا را تا ۱۰ بار نیز انجام دهید.

تمرین گربه

برای انجام تمرین گربه دست و زانو را روی زمین قرار دهید و پشت خود را صاف کنید. در این شرایط ستون فقرات خود را باید به سمت بالا بلند کرده و گرد کنید و بعد باسن خود را به سمت جلو بکشید و ۵ ثانیه نگه دارید و بعد باسن خود را به سمت عقب برگردانید.

خم شدن به جلو در حالت نشسته

برای انجام این تمرین  روی یک صندلی پایدار بنشینید و  پاهای خود را روی زمین رار دهید. تا جایی که احساس  کنید می توانید به آرامی به سمت زمین خم شوید. ۵ ثانیه نگه دارید و سپس به آرامی به حالت اولیه برگردید و ۱۰ بار تکرار کنید ، این کار را ۳-۴ بار در روز انجام دهید.

دور کردن ران‌ها از هم

برای انجام این تمرین ابتدا به پهلو دراز بکشید و آن ناحیه که درد بیشتری دارد سمت بالا قرار گیرد. پاها را صاف کنید و انگشتان پا خود را به عثب بکشید و بعد پا خود را به سمت بالا بلند کنید. این تمرین را ۱۵ بار تکرار کنید و ۱۰ ثانیه نگه دارید، روزی ۳ بار نیز آن را انجام دهید.

تمرین پل زدن

به پشت دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید تا پاهایتان روی زمین صاف قرار گیرد. باسن خود را به آرامی از سطح زمین تا جایی که می‌توانید بلند کنید. ۱۵ بار تکرار کنید و در هر بار ۵ ثانیه نگه دارید. در طول انجام این تمرین پشت خود را بیش از حد قوس ندهید.

خم شدن به جلو در حالت ایستاده

برای انجام این تمرین پای که در آن درد بیشتری احساس می‌کنید را بلند کرده و روی صندلی قرار دهید، سپس به آرامی پشت خود را خم کنید و هر دو دست را به سمت صندلی خود دراز کنید. این تمرین را ۳ الی ۴ بار در روز انجام دهید.

طب سوزنی

طب سوزنی با تحریک نقاط خاص بدن، جریان انرژی و خون‌رسانی به بافت‌ها را بهبود می‌بخشد و به کاهش التهاب و درد عصبی کمک می‌کند. همچنین این روش با افزایش ترشح هورمون‌های طبیعی ضد درد بدن (اندورفین‌ها)، کاهش تنش عضلانی و گرفتگی عضلات اطراف ستون فقرات کمک به بهبود حرکت و کاهش فشار روی اعصاب خواهد کرد. برخی از مهم‌ترین مزایا درمان تنگی کانال نخاعی با طب سوزنی موارد زیر را شامل می‌شوند:

• کاهش درد و گزگز بدون نیاز به داروهای قوی یا جراحی
• افزایش اثر سایر روش‌های درمانی غیرجراحی مانند فیزیوتراپی
• ایمن و کم‌عارضه برای اغلب بیماران
• ایجاد حس آرامش و کاهش استرس ناشی از درد مزمن

لیزر درمانی تنگی کانال نخاعی

لیزر درمانی برای درمان تنگی کانال نخاعی با استفاده از نور لیزر کنترل‌شده، جریان خون و اکسیژن‌رسانی به بافت‌های ستون فقرات را افزایش می‌دهد و التهاب اطراف ریشه‌های عصبی را کاهش می‌دهد. این روش باعث کاهش درد، گزگز و خشکی عضلات شده و به بهبود حرکت و انعطاف ستون فقرات کمک می‌کند. درمان تنگی کانال نخاعی با لیزر معمولا به‌عنوان بخشی از درمان می‌تواند بیشترین اثر را در کنترل علائم و بازگرداندن کیفیت زندگی بیماران ایجاد کند.

مگنت تراپی

مگنت‌تراپی از روش‌های مکمل بدون جراحی برای درمان تنگی کانال نخاعی است که با استفاده از میدان‌های مغناطیسی کنترل‌شده، به کاهش التهاب و درد، بهبود جریان خون و تحریک ترمیم بافت‌های ستون فقرات کمک می‌کند. این روش برای کاهش درد مزمن و بهبود عملکرد حرکتی بیماران موثر است و می‌تواند در کنار با فیزیوتراپی نیز انجام شودو نیازی به مصرف داروهای قوی و پر از عوارض نیز ندارد.

ماساژ درمانی تخصصی

ماساژ درمانی تخصصی از روش‌های غیرجراحی برای کاهش درد و بهبود عملکرد ستون فقرات در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی است. با استفاده از تکنیک‌های تخصصی ماساژ، تنش و گرفتگی عضلات اطراف مهره‌ها کاهش یافته و جریان خون به بافت‌های ستون فقرات افزایش می‌یابد. این روش به کاهش فشار روی اعصاب، کاهش خشکی و افزایش انعطاف ستون فقرات کمک می‌کند و اغلب همراه با فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی انجام می‌شود تا درمان اثربخشی بهتر و بیشتری داشته باشد. ماساژ درمانی تخصصی کم‌خطر، غیرتهاجمی و آرام‌بخش است و می‌تواند به بیماران کمک کند با درد کمتر، حرکت و فعالیت‌های روزمره خود را راحت‌تر انجام دهند.

مزایا درمان غیرجراحی تنگی کانال نخاعی

درمان غیرجراحی تنگی کانال نخاعی در بسیاری از بیماران یک رویکرد ایمن و مؤثر است و مزایای قابل‌توجهی نسبت به جراحی دارد؛ به‌ویژه زمانی که بیماری در مراحل خفیف تا متوسط قرار دارد. مهم‌ترین مزایای درمان بدون جراحی تنگی کانال نخاعی عبارت‌اند از:

• پرهیز از جراحی و عوارض آن: عدم نیاز به بیهوشی عمومی و حذف خطرات عفونت، خونریزی و آسیب عصبی.
• دوره نقاهت کوتاه‌تر: بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره و عدم نیاز به بستری طولانی.
• حفظ ساختار طبیعی ستون فقرات: جلوگیری از تغییرات دائمی ناشی از جراحی و حفظ پایداری طبیعی مهره‌ها.
• مناسب برای بیماران پرخطر: افراد با بیماری‌های قلبی، ریوی، دیابت و سالمندان بیمارانی‌اند که کاندید مناسبی برای جراحی نیستند.
• کاهش وابستگی به دارو: درمان بدون جراحی تنگی کانال نخاعی استفاده از داور را محدود و از بین می‌برد.
• هزینه کمتر نسبت به جراحی: حذف هزینه‌های بیمارستان، اتاق عمل و کاهش هزینه‌های جانبی جراحی و دوران نقاهت.

کلام پایانی

تنگی کانال نخاعی مشکلی است که می‌تواند زندگی روزمره را تحت تاثیر قرار دهد، اما همیشه نیاز به جراحی ندارد. با تشخیص به موقع و انتخاب روش‌های غیرجراحی موثر مانند فیزیوتراپی تخصصی، تمرینات کششی و تقویتی، اصلاح سبک زندگی، تزریقات درمانی و روش‌های مکمل مانند لیزر یا مگنت‌تراپی بسیاری از بیماران می‌توانند درد خود را کنترل کنند، انعطاف و قدرت ستون فقرات را بازگردانند و کیفیت زندگی خود را به شکل چشمگیری بهبود دهند.

دکتر سمانه قهرمان‌پوری با تجربه و تخصص در درمان بدون جراحی تنگی کانال نخاعی، برای هر بیمار برنامه‌ای خاص را طراحی می‌کنند که هدف آن کاهش درد و بازگشت به زندگی طبیعی بیماران است. اگر شما هم می‌خواهید تنگی کانال نخاعی را بدون جراحی درمان کنید می‌توانید همین حالا با مطب دکتر سمانه قهرمان‌پوری تماس بگیرید تا وقت مشاوره و معاینه دریافت کنید.

سوالات متداول